Stüdyoyu yanımda taşımak istedim.

Stüdyoda büyümek

1984'te, 13 yaşında seslendirmeyle başladım; o zaman her şey analogdu. Manyetik bantlara tek kanal, mono kayıttan Dolby Atmos 7.1.4 dijital miksajlara kadar bütün teknoloji benimle birlikte evrildi ve aradaki her aşamaya hâkim olmak zorunda kaldım. Her seferinde bildiklerimi baştan yenilemem gerekti, çünkü hem bilgi hem uygulama tamamen değişiyordu. Bugüne kadar 40.000'i aşkın film ve dizi dublajında hem konuştum hem yönettim. Bu kadar uzun süre stüdyoda kalınca, meraklıysanız, bir stüdyonun her parçasını kullanıyor, her sorununu yaşıyor ve çözümünü görüyorsunuz.

Müzik profesyonel işim olunca kayıt stüdyolarının altyapı farkını da derinden yaşadım: 1994'ten bu yana kendi dört albümüm ve Disney'in Türkçe prodüksiyonları da dahil 50'yi aşkın müzikal film ve animasyon projesi. Büyük yayın stüdyolarından orkestra kaydedilen salonlara kadar hepsinde çalıştım, profesyonel stüdyoların yapımında görev aldım ve 2016'da kendi stüdyolarımı açtım.

Otoparkta, dolapta, yorgan altında

2006'dan beri National Geographic Türkiye'nin marka sesiyim. Marka sesi olmak, nerede olursanız olun her gün aynı ton, aynı enerji ve en yüksek kalitede kayıt demek. Bu iş için dünyanın her yerinden kayıt göndermem gerekti. Kimi zaman bir otoparkta, arabanın içinde. Kimi zaman bir otel odasında, dolabın içinde. Kimi zaman da yorganın altında, yastıklarla boğuşarak.

Yıllarca mobil çözümler denedim; çoğu işe yaramadı. Çünkü iyi akustik sanıldığı kadar kolay değil. Evlerimiz küçülüyor, yüzeyler çıplaklaşıyor; günde birkaç dakikalık kayıt için evin bir köşesini stüdyoya çevirmek de mantıklı değil.

Pandemi ve bir soru

Sonra pandemi geldi. Sanatçılar stüdyoya gelemiyordu. Kayıtları internetten almayı başardık ama evlerin akustiği seslerin çoğunu kullanılamaz hâle getiriyordu, yayın akışı da durmayacaktı. Stüdyoda kafa yorduğum bir gün kendime şunu sordum:

Duvarları bana en fazla ne kadar yaklaştırabilirim, ve bunu nasıl taşınabilir bir yapıya dönüştürebilirim?

Ekip

Bu küçültme ciddi bir matematik ve malzeme bilgisi istiyordu. Ekibe ilk katılan ses mühendisi Serkan Payım oldu; her denemeyi gerçek kayıtlarla test ettik. Ardından akustik mimar Dr. Kıvanç Kitapçı'nın yönlendirmesiyle ölçümler yaptırdık ve ürünü sonuçlara göre optimize ettik.

Normal bir stüdyo inşaatının malzemeleri bu kadar küçük ve taşınabilir bir yapıda işe yaramazdı. Ekat Tekstil'in mühendisleri Çetin Çalışkanol ve oğlu Kıvanç Çalışkanol'dan sürekli danışmanlık almaya başladık; firmanın 60 yıllık deneyimiyle doğru malzemeleri bir araya getirdik. İlk prototipleri pandemi sırasında sanatçılara dağıttım ve evlerinden temiz kayıtlar gelmeye başladı.

Ekibi endüstriyel tasarımcı Irmak Sarınergiz tamamladı. Ürüne son dokunuşları o yaptı ve büyük ölçekli üretimde izleyeceğimiz stratejiyi bizimle birlikte planladı.

Prototipten ürüne

O anlık çözümü ürüne dönüştürmeye karar verdim. Kendi imalat ekibimizi kurduk; VTRAP bugün de kendi atölyelerimizde üretiliyor. 001 numaralı ürünü üretip yeniden test ettik. Önce seslendirme sanatçıları kullandı, sonra şarkı demosu kaydeden müzisyenler ve podcast yapanlar. Ölçümler, VTRAP'ın yansımaları bastırılmış bir akustik odanın taşınabilir, küçük bir versiyonu gibi çalıştığını gösterdi. Bu da yeni kapılar açtı: akustik eğitimi veren üniversiteler, çağrı merkezleri, oteller.

Fuarlar ve ödüller

IBC Amsterdam'a iki kez, ISE Barselona'ya bir kez katıldık. VTRAP bugüne kadar altı uluslararası tasarım ödülü aldı.