Ik wilde de studio meenemen.

Opgegroeid in de studio

Ik begon in 1984 met inspreken, op mijn 13e, toen alles nog analoog was. Van eenkanaals mono-opnames op magneetband tot digitale Dolby Atmos 7.1.4-mixen: alle techniek ontwikkelde zich samen met mij, en ik moest elke stap daartussen beheersen. Elke keer moest ik mijn kennis opnieuw opbouwen, omdat zowel de kennis als de praktijk volledig veranderden. Sindsdien heb ik bij meer dan 40.000 films en series de nasynchronisatie ingesproken en geregisseerd. Wie zo lang in een studio zit en nieuwsgierig is, gebruikt elk onderdeel, maakt elk probleem mee en ziet elke oplossing.

Toen muziek mijn vak werd, ervoer ik de verschillen in studio-infrastructuur van dichtbij: sinds 1994 vier eigen albums en meer dan 50 muziekfilms en animaties, waaronder de Turkse producties van Disney. Ik werkte overal, van grote omroepstudio's tot zalen waar orkesten worden opgenomen, hielp professionele studio's bouwen en opende in 2016 mijn eigen studio's.

In de auto, in de kast, onder het dekbed

Sinds 2006 ben ik de merkstem van National Geographic in Turkije. Merkstem zijn betekent elke dag dezelfde toon, dezelfde energie en de hoogste kwaliteit, waar je ook bent. Voor dat werk moest ik opnames vanuit de hele wereld sturen. Soms vanuit een auto in een parkeergarage. Soms vanuit de kast van een hotelkamer. Soms onder een dekbed, worstelend met de kussens.

Jarenlang probeerde ik mobiele oplossingen; de meeste werkten niet. Goede akoestiek is moeilijker dan het lijkt. Onze huizen worden kleiner, de muren kaler, en een hoek van je huis tot studio ombouwen voor een paar minuten opnemen per dag heeft weinig zin.

De pandemie en één vraag

Toen kwam de pandemie. Artiesten konden niet meer naar de studio. We namen ze via internet op, maar de akoestiek van hun huis maakte de meeste takes onbruikbaar, en de uitzendingen konden niet stoppen. Op een dag in de studio vroeg ik me af:

Hoe dicht kan ik de muren naar me toe halen, en hoe maak ik daar iets draagbaars van?

Het team

Een ruimte zo verkleinen vraagt flink wat wiskunde en materiaalkennis. Als eerste sloot geluidstechnicus Serkan Payım zich aan; we testten elke versie met echte opnames. Daarna lieten we de cabine meten onder leiding van akoestisch architect Dr. Kıvanç Kitapçı en optimaliseerden we haar op basis van de resultaten.

De materialen van een gewone studiobouw werken niet in iets dat zo klein en draagbaar is. We namen de ingenieurs van Ekat Tekstil, Çetin Çalışkanol en zijn zoon Kıvanç Çalışkanol, in de arm als vaste adviseurs; met de 60 jaar ervaring van het bedrijf brachten we de juiste materialen samen. Tijdens de pandemie gaf ik de eerste prototypes aan artiesten, en vanuit hun huis kwamen schone opnames binnen.

Industrieel ontwerper Irmak Sarınergiz maakte het team compleet. Zij gaf het product de laatste hand en plande met ons de strategie voor productie op grote schaal.

Van prototype tot product

Ik besloot van die noodoplossing een product te maken. We bouwden ons eigen productieteam, en VTRAP wordt nog steeds in onze eigen werkplaatsen gemaakt. We bouwden unit 001 en testten haar opnieuw. Eerst gebruikten stemacteurs haar, daarna muzikanten voor hun demo's en podcasters. De metingen lieten zien dat VTRAP werkt als een kleine, draagbare versie van een ruimte met gedempte reflecties. Dat opende nieuwe deuren: universiteiten die akoestiek doceren, callcenters, hotels.

Beurzen en prijzen

We stonden twee keer op IBC in Amsterdam en één keer op ISE in Barcelona. Tot nu toe won VTRAP zes internationale designprijzen.